CHINT, IEK және EKF автоматты ажыратқыштарын салыстыру

Электр қалқандарына ажыратқыштарды таңдау барысында, мамандар Қазақстан нарығындағы, CHINT, IEK және EKF автоматтары сияқты үш негізгі брендпен бетпе-бет келеді. 

Логотиптерді, техникалық бөлшектерді ескермей, тікелей салыстыру, жобалау қателіктері мен қауіпсіздіктің төмендеуіне әкеледі. Инженерлік тәсіл, жабдықтың нақты сериялары, сипаттамалары және стандарттарға сәйкестігін талдауды қажет етеді.

Бұл мақалада, негізделген таңдау жасауға көмектесетін, қазіргі заманғы автоматтар желісінің негізгі айырмашылықтарын талдайтын боламыз.

CHINT, ИЕК және EKF арасында не таңдаған абзал? 

Соңғы шешім тапсырмаға байланысты болады. Алайда, басты қағида - жалпы брендтерді емес, клас бойынша салыстырмалы серияларды салыстыру. Әрбір өндіруші бюджеттік және кәсіби желілерді ұсынады.

2026 жылғы флагмандтар бойынша қысқаша үкім:

• CHINT NB1-63
  Номиналды және жұмыс өшіру қабілеттілігінің эталонды қатынасы (Icn=Ics). Тұрақты өнімділік және халықаралық стандарттарға сәйкестік оны жауапты нысандар үшін берік етеді.
• IEK ARMAT M06N
  Тарту кезінде, 5 Н·м-ге дейін көзделген, жоғары ресурс пен күшейтілген клеммаларға ие. Жиі коммутация кезінде, механикалық беріктік пен ұзақ қызмет еті мерзімі маңызды нысандар үшін жарамды.
• EKF BA47-63N
  Қазақстанның климаттық жағдайлары үшін өзекті болып табылатын, жұмыс температурасының кең диапазоны (-40-Тан +55 °C-қа дейін) бар жаңартылған платформа. Контактілердің нақты орналасу индикаторы бар заманауи конструкция.

Олардың арасындағы таңдау "ең жақсы" брендпен емес, қысқа тұйықталу тоғы есептелуі, пайдалану шарттары және бюджет сияқты жобаның нақты талаптарымен анықталады. 

Брендтерді салыстыру, жалпы неге қателік болып саналады? 

Негізгі қателік – брендті, сериясына назар аудармай, бағалау. Тұрмыстық желідегі IEK ажыратқышы және өнеркәсіптік IEK құрылғысы әр-түрлі баға мен мүмкіндіктерге ие екі түрлі құрылғы.

Ажыратқыштарды кластарға бөлетін негізгі параметр - номиналды өшіру мүмкіндігі (Icn). Ол, ажыратқыштың, қандай максималды қысқа тұйықталу тоғын (ҚТ) зақымдамай өшіре алатынын көрсетеді.

• 4.5 кА (килоампера)
  Тұрмыстық желілерге арнал,ан Стандарт. Бұл, мысалы, ескі тұрғын үй қоры немесе қосалқы станциядан алыс орналасқан нысандар. Мысал: ИЕК ВА47-29.
• 6-10 кА
  Жаңа тұрғын үй, коммерциялық және өндірістік нысандарға арналған Стандарт. Мұндай автоматтар пәтер немесе үй кіре берісінде, сондай-ақ, трансформаторлық қосалқы станция жақын орналасқан және қысқа тұйықталу тоғы жоғары болуы мүмкін желілерде орналастырылады. Мысалдар: CHINT NB1-63 (6), NXB-63H (10); IEK ARMAT M06N (6) .

ИЕК ВА47-29 (4.5) пен CHINT NB1-63 (6) екеуін салыстыру қателік болып саналады. 

Бұл әртүрлі кластағы құрылғылар. Сол сияқты, CHINT-тің параметрлері мен бағасы бойынша ерекшеленетін негізгі NXB және кәсіби NB1 бар.

Icn таңдау, нақты электр желісіне, ҚТ тоқтарының есептелуі бойынша негізделуі керек.
 

NB1-63, ARMAT M06N және BA47-63N техникалық сипаттамалары

Объективті салыстыру үшін, үш флагмандық серияны алайық. Олардың барлығы 3-ші шектеу класына жатады. Бұл доғаның тез сөнуін және қысқа тұйықталу кезінде жабдықтың минималды зақымдалуын білдіреді.

Ерекше назарды Ics параметріне аударған жөн. Ол автоматты ажыратқыштың жұмысқа қабілеттілігін сақтай отырып, қысқа тұйықталу тоғын қанша рет ажырата алатынын көрсетеді.

Монтаждау нюанстары: клеммалар, шиналар және тарту кезі.

Қорғаныстың беріктігі, сондай-ақ, автоматты ажыратқыштың орнатылу сапасына да байланысты. Клемманың жеткіліксіз тартылуы қызып кетуге және өртке әкелуі мүмкін, ал шамадан тыс тарту күші қысқышты немесе сымның өзегін зақымдауына әкеліп соқтыруы мүмкін.

Өндірушілер паспортта ұсынылатын тарту кезін көрсетеді:

• IEK ARMAT M06N: 5 Н·м-ге дейін;
• EKF BA47-63N: 3 Н·м;
• CHINT NXB/NB1: 2 Н·м.

Бұл көрсеткіштер «беріктік рейтингі» емес, монтаждаушыға арналған нұсқаулық болып табылады. Электр қалқанын құрастыру кезінде динамометриялық бұрауышты пайдалану, сенімді әрі қауіпсіз электрлік түйіспені қамтамасыз етеді.

Сондай-ақ қосқыш шиналармен (тарақ) үйлесімділікті ескеру маңызды. Үш серияның барлығы штифт және айыр типті шиналарды қосуға мүмкіндік береді, бұл жинақы әрі сенімді тарату қалқандарын құрастыруды жеңілдетеді.

Қатты және иілгіш сымдар үшін рұқсат етілетін қима мәндеріне назар аударған жөн — олар бір-бірінен айырмашылығы болуы мүмкін. 

Мысалы, EKF BA47-63N қимасы 16 мм²-ге дейінгі иілгіш сымды, ал 25 мм²-ге дейінгі қатты сымды қосуға мүмкіндік береді.
 

Температура автоматты ажыратқыштың жұмысына қалай әсер етеді?

Автоматты ажыратқыш корпусында көрсетілген номиналды тоқ (мысалы, C16) қоршаған ортаның белгілі бір температурасында (әдетте +30 °C-де), жарамды болып есептеледі. Нақты пайдалану жағдайында, әсіресе электр қалқаны тығыз жинақталған кезде немесе Қазақстанның ыстық климаттық жағдайларында, бұл көрсеткіш айтарлықтай өзгеруі мүмкін.

Бұл құбылыс температуралық ығысу деп аталады. Автоматтың ішінде орналасқан жылулық ағытқыш жиынтық қызу деңгейіне жауап береді. Соның арқасында, электр қалқанындағы C16 автоматты ажыратқышын, +50 °C температура, 13–14 А тоғында іске қосу мүмкіндік туады.

Бұл факторды электр қондырғыларын жобалау кезінде ескеру қажет. Өндірушілер техникалық құжаттамада түзету коэффициенттерін көрсетеді. Қарастырылып отырған сериялардың ішінде EKF BA47-63N мәлімделген жұмыс температураларының ең кең диапазонына ие, бұл оны күрделі климаттық жағдайларда пайдалануда артықшылық береді.

ҚР ЭҚЕ (Электрорнату құрылғыларының ережелері) талаптарына сәйкестігі

Қазақстанда пайдаланылатын барлық электротехникалық жабдық қауіпсіздік талаптарына сәйкес келуі тиіс. 

ҚР ЭҚЕ(Электрорнату құрылғыларының ережелері)

Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің №230 бұйрығымен бекітілген «Электр қондырғыларын орнату ережелері», қысқа тұйықталу пайда болған жағдайда қорғаныс құрылғының электрмен жабдықтауды нормативте белгіленген уақыт ішінде автоматты түрде ажыратуын талап етеді. Ажырату қабілетін таңдау осы талаптың орындалуына тікелей байланысты.

ТР ТС 004/2011

«Төмен вольтты жабдықтың қауіпсіздігі туралы» Кеден одағының техникалық регламенті өнімнің тиісті сынақтардан өткенін және оны пайдаланудың қауіпсіз екенін растайды. ЕАЭС сертификатының қолдағысы өнімді заңды түрде сату үшін міндетті шарт болып табылады.

Автоматардың түпнұсқалығы мен талаптарға сәйкестігіне кепілдік беру үшін, оларды ресми жеткізушілерден сатып алған жөн. Біздің компания, тиісті сертификаттармен расталған, ресми дистрибьютор болып табылады.

Өнімнің барлығында, қажетті құжаттамасы және түпнұсқалығын тексеруге арналған QR-кодтары бар.

Habr платформасындағы тәуелсіз сынақтар нені көрсетті

2024 жылы, Habr платформасында, танымал автоматты ажыратқыштарға тәуелсіз сынақ жүргізу туралы ақпарат жарияланды. Сынақ барысында, IEK ARMAT тұрақты әрі болжамды нәтижелер көрсетіп, мәлімделген сипаттамаларына сәйкес нәтиже көрсетті. Сонымен қатар, сынаққа алынған CHINT NB1-63 үлгілерінің бірнешеуінде жылулық ағытқыштың жұмысында ауытқулар анықталған.

Мұндай сынақтардың толыққанды зертханалық сертификаттау болып табылмайтынын түсіну маңызды. Нәтижелер нақты партиялардан алынған нақты үлгілерге ғана қатысты.

Дегенмен, осындай сынақтар, тіпті жетекші өндірушілердің өнімдерінде де белгілі бір ауытқулар болуы мүмкін екенін және жабдықты тексерілген көздерден сатып алудың маңыздылығын атап көрсетеді.

Жиі қойылатын сұрақтарға жауаптар. 

• Бір электр қалқанында CHINT, IEK және EKF автоматтарын бірге пайдалануға бола ма?
  Техникалық тұрғыдан алғанда, автоматты ажыратқыштардың сипаттамалары электр желісінің талаптарына сәйкес келсе, оларды бірге пайдалануға болады. Алайда, бір сериядағы құрылғыны пайдалану қосқыш шиналардың көмегімен монтаждауды және қосымша модульдерді (контактілерді, ағытқыштарды) қосуды жеңілдетеді.
• Жеке тұрғын үй үшін 4,5 кА жеткілікті ме?
  Бұл үйдің трансформаторлық қосалқы станцияға қатысты орналасуына байланысты. Қосалқы станция жақын жерде орналасса, күтілетін қысқа тұйықталу тоғы 4,5 кА-дан асып кетуі мүмкін. Мұндай жағдайларда қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін ҚР ЭҚЕ (электрорнату құрылғыларының ережелері) талаптарына сәйкес Icn мәні 6 кА немесе одан жоғары автоматты ажыратқыштарды орнату талап етіледі.
• Түпнұсқа CHINT автоматты ажыратқышын жалған өнімнен қалай ажыратуға болады?
  Корпуста көрсетілген голограмманың қолдағысын, лазерлік таңбалаудың анықтығын тексеріп, өнімді тек ресми жеткізушілерден сатып алыңыз. Біздің компания Қазақстан Республикасындағы осындай ресми жеткізушілердің бірі болып табылады және барлық өнімнің түпнұсқалығына кепілдік береді.